Theo Bộ Công Thương, ngày 13/11, Ủy ban châu ÂU (EC) ban hành Quy định thực thi (EU) 2026/2547 về việc áp thuế chống bán phá giá chính thức đối với một số sản phẩm thép cán nguội dạng phẳng nhập khẩu từ năm quốc gia và vùng lãnh thổ.
Quy định được công bố trên Công báo EU ngày 16/11 và có hiệu lực từ ngày 17/11/2026, sau hơn một năm điều tra.
Trong đó, thép cán nguội có xuất xứ Việt Nam chịu mức thuế 16%. Mức tương ứng dành cho Ấn Độ là 9,5%, Nhật Bản 27,9%, Đài Loan (Trung Quốc) từ 20,7% đến 27%, còn Thổ Nhĩ Kỳ từ 3% đến 7,8%.
Theo quy định của EC, mức thuế 16% áp dụng đối với sản phẩm thuộc diện điều tra của POSCO Vietnam, các doanh nghiệp Việt Nam hợp tác điều tra và những doanh nghiệp xuất khẩu khác.
Các sản phẩm chịu thuế chủ yếu là thép cán nguội dạng phẳng làm từ sắt, thép không hợp kim hoặc một số loại thép hợp kim, chưa được phủ, mạ hoặc tráng và chưa qua công đoạn gia công nào ngoài cán nguội.
Hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh nằm trong một số mã thuộc nhóm 7209, 7211, 7225 và 7226. Thép không gỉ, thép kỹ thuật điện và một số sản phẩm chuyên dụng khác được loại trừ theo quy định. Đây là nhóm nguyên liệu được sử dụng rộng rãi trong sản xuất ô tô, thiết bị gia dụng, máy móc và xây dựng.
Theo EC, thị trường thép cán nguội dạng phẳng của EU có quy mô khoảng 23,2 tỷ euro, với ngành sản xuất nội địa trải rộng tại 12 quốc gia thành viên, sử dụng hơn 8.600 lao động.
Tổng giá trị nhập khẩu sản phẩm thép cán nguội được EC đề cập đạt khoảng 1,775 tỷ euro. Trong số các nguồn cung thuộc diện áp thuế, Đài Loan có giá trị nhập khẩu 345 triệu euro, Ấn Độ 282 triệu euro, Thổ Nhĩ Kỳ 240 triệu euro, Nhật Bản 180 triệu euro và Việt Nam khoảng 125 triệu euro.
Vụ việc bắt đầu từ đơn yêu cầu điều tra do Hiệp hội Thép châu Âu (EUROFER) nộp ngày 4/8/2025, đại diện cho ngành sản xuất thép cán nguội tại EU. Sau đó, EC chính thức khởi xướng điều tra vào ngày 18/9/2025.
Theo kết luận của EC, một số sản phẩm thép cán nguội từ năm thị trường được bán vào EU với giá bị xác định là bán phá giá, gây thiệt hại cho ngành sản xuất sản phẩm tương tự tại khối này.
Đáng chú ý, đây cũng là vụ điều tra đầu tiên EC xác định tình trạng thị trường đặc biệt (Particular Market Situation) tại Ấn Độ và Đài Loan.
Đối với Ấn Độ, EC cho rằng các biện pháp của Chính phủ đã tác động đến giá quặng sắt, làm sai lệch chi phí đầu vào. Trong khi đó, tại Đài Loan, thép giá rẻ nhập khẩu từ Trung Quốc được EC xác định đã gây sức ép lên giá bán nội địa và lợi nhuận của các nhà sản xuất.
Trên cơ sở đó, EC sử dụng phương pháp điều chỉnh giá trị thông thường nhằm xử lý những yếu tố được cho là ảnh hưởng đến việc so sánh giá nội địa với giá xuất khẩu. Với Việt Nam, mức thuế 16% có thể làm tăng chi phí nhập khẩu thép cán nguội vào EU, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh về giá của doanh nghiệp xuất khẩu.
Tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào giá bán, chi phí sản xuất, điều kiện giao hàng và khả năng phân chia chi phí thuế giữa nhà xuất khẩu với nhà nhập khẩu. Trong khi đó, các nhà cung cấp Thổ Nhĩ Kỳ chịu mức thuế thấp hơn, từ 3% đến 7,8%, có thể tạo thêm sức ép cạnh tranh đối với thép Việt Nam tại thị trường châu Âu.
Quyết định của EU được đưa ra trong bối cảnh sản phẩm thép Việt Nam liên tiếp trở thành đối tượng của các cuộc điều tra và biện pháp phòng vệ thương mại tại nhiều thị trường xuất khẩu.
Trước đó, ngày 7/11, Malaysia bắt đầu áp thuế chống bán phá giá tạm thời từ 4,41% đến 35,06% đối với một số sản phẩm thép cán phẳng phủ hoặc mạ nhôm-kẽm nhập khẩu từ Việt Nam, Trung Quốc và Đài Loan.
Biện pháp của Malaysia dự kiến được áp dụng đến ngày 6/3/2027 trong thời gian cơ quan chức năng tiếp tục điều tra. Tuy nhiên, đây là vụ việc liên quan đến thép phủ hoặc mạ nhôm-kẽm, khác với thép cán nguội chưa phủ, mạ hoặc tráng đang bị EU áp thuế.
Tại châu Âu, thép cán nóng của Việt Nam cũng từng nằm trong một vụ điều tra chống bán phá giá riêng. Tháng 9/2025, EC công bố quy định áp thuế chính thức đối với một số sản phẩm thép cán nóng nhập khẩu từ Việt Nam, Nhật Bản và Ai Cập, với phạm vi hàng hóa và mức thuế được xác định riêng cho vụ việc đó.
Trước diễn biến mới nhất, Thương vụ Việt Nam tại Bỉ, EU và Luxembourg khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu thép chủ động rà soát phạm vi sản phẩm, mã hàng, mức thuế và các yêu cầu về chứng từ nhập khẩu theo quy định mới của EC.
Doanh nghiệp cũng cần phối hợp với cơ quan chức năng để cập nhật tình hình thực thi, kịp thời xử lý những vướng mắc phát sinh và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp trong hoạt động xuất khẩu.
Nguồn: kevesko